• Asabani
  • Asabi
  • Ashegh
  • Azkhodrazi
  • BabooGolabi
  • BacheMosbat
  • Badhal
  • Bitafavot
  • BohtZade
  • DaramMimiram
  • DivooneShodam
  • Gerye
  • Ghafelgir
  • Ghati
  • HalamBade
  • Khabalood
  • KhafeShodam
  • Khejalati
  • Khonsard
  • Khoshhal
  • MaghzMotafaker
  • Mariz
  • Mehrabon
  • Mokhlesam
  • Moteajeb
  • Nafaskesh
  • Naomid
  • Narahat
  • Relax
  • Sepasgozar
  • Shad
  • Sharmandam
  • Sheitoon
  • Vaaaaay
  • Zodranj
  • Zoro
  • نمایش نتایج: از شماره 1 تا 3 , از مجموع 3

    موضوع: دروغ مصلحتی

    1. #1
      کاربر ویژه
      هنوز فریادی درج نشده است !
       
      ----
       
      معمار آواتار ها
      تاریخ عضویت
      1390/02/25
      محل سکونت
      قم
      نوشته
      1,953
      وبلاگ
      44
      تشکر
      499
      1,381 بار در800 پست تشکر شده
      دریافت
      0
      آپلود
      0
      حضور
      88 روز 19 ساعت 37 دقیقه
      متوسط حضور
      2 ساعت 16 دقیقه

      دروغ مصلحتی

      ‏دروغ يكي از گناهان بزرگ و سرچشمه تمام گناهان است، امام حسن عسگري ـ عليه السّلام ـ فرمود: «جُعِلتِ الخبائِثُ كلُّها في بيتٍ و جُعِلَ مفتاحُها الكذبُ-تمام پليدي‎ها در خانه‎اي نهاده شده و كليد آن دروغ است. (جامع‎السعادات، ج2، ص 323)

      در قرآن می خوانیم که فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَبَ عَلَى اللَّهِ وَ كَذَّبَ بِالصِّدْقِ إِذْ جاءَهُ أَ لَيْسَ في‏ جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْكافِرين)
      پس چه كسى ستمكارتر است از آن كسى كه بر خدا دروغ ببندد و سخن راست را هنگامى كه به سراغ او آمده تكذيب كند؟! آيا در جهنّم جايگاهى براى كافران نيست(زمر آیه 32)

      اما حال بررسی کنیم که منظور از دروغ مصلحتی چیست

      در مواردى که مصلحت دروغ گفتن بیشتر از مفسده آن باشد، دروغ حرام نیست، بلکه در برخى موارد واجب است. در این گونه موارد، دروغ، مصلحت‏آمیز نام گرفته است

      البته این نکته فراموش نشود که موارد بسیارى وجود دارد که به عنوان دروغ مصلحت‏ آمیز در بین مردم شناخته مى ‏شود، اما در واقع چنین نیست و حرام است، مثلاً کسى به خاطر مصلحت فردى خود و منافع شخصی وکارهای جزیی دروغ مى‏گوید


      و اما مواردی که دروغ جایز است

      1. در مورد ضرورت و ناچاري؛
      هرگاه كسي براي حفظ جان يا مال يا ناموس خود يا يك فرد مسلمان سخن يا سوگند دروغ بخورد، جايز است. لذا امام صادق ـ عليه السّلام ـ فرموده است: «اگر انسان از روي تقيه و ضرورت و ناچاري سوگند دروغ ياد كند، ضرري ندارد.» و در ادامه افزود: به ‎طور قاعده كلي، هر حرامي در مقام اضطرار حلال مي‎ شود.( شيخ حر عاملي، وسايل الشيعه، ج 16، ص 137)

      2. اصلاح ميان مردم؛
      هرگاه بين دو نفر مسلمان خصومت و نزاعي باشد و ابتدا تمام راه‎ هاي معمولي چاره را رفته‎ اند ولي نتيجه‎ اي نبخشيد، در اين صورت انسان مي ‎تواند با گفتن دروغ، كينه و عداوت را برطرف نموده و صلح و صفا و صميميت ميان آنها برقرار كند،
      در وصيت پيامبر اكرم (ص) به اميرالمؤمنين (ع) آمده است: «يا علي! انَّ اللّه احَبَّ الكذبَ في الاصلاح و ابغض الصدق في الفساد.» اي علي! خداوند دروغ را كه باعث اصلاح بين مردم شود دوست دارد و از راست گفتتن كه باعث فتنه و نفاق شود، بيزار است.( وسايل الشيعه، ، ج 8، ص 578)

      3. خدعه و نيرنگ در جنگ:
      يكي ديگر از مواردي كه گفتن دروغ حرام نيست، جنگ و جهاد است. اگر جنگ با انگيزه دفاع و يا رفع فتنه و فساد باشد استفاده از دروغ اشكالي ندارد. زيرا اگر بتوانيم با خدعه و فريب دشمن را غافل‎گير كنيم و با يك حمله ضربتي به او يورش بريم، مي‎توانيم با كمترين تلفات دشمن را نابود سازيم،
      در فرازی از وصيت رسول خدا (ص) به علي (ع) دروغ گفتن در چند چیز جايز شمرده شده كه يكی از آنها جنگ است.( بحارالانوار. ، ج 74، ص 51)

      4-وعده به خانواده و همسر؛
      در دين اسلام هزينه زندگي زن و فرزند به عهده مرد است .بسياري از اوقات در اثر زياده‎ طلبي و چشم و هم ‎چشمي تقاضاي خانواده فراتر از امكانات مرد و بيش از حد توان او است. در چنين وضعي مرد بر سر دوراهي قرار می گیرد: يا بايد با برخورد منفي و ردّ صريح در برابر خواسته ‎هاي آنان موضع‎ گيري كند و يا با برخورد اميدوار كننده و وعده‎هاي مصلحتي و غير جدي تا حدودي آنها را راضي و قانع سازد. حال، با توجه به اين‎ كه پاسخ منفي و تند جز جريحه‎ دار شدن عواطف و تزلزل اركان خانواده و حتي طلاق همسر سرانجامي ندارد. اسلام در این مورد دروغ گفتن را جایز شمرده است
      در حدیثی از پیامبر اکرم (ص)به این مورد اشاره شده است که یکی از مواردی که دروغ جایز است وعده دادن به همسر است( بحارالانوار. ، ج 74، ص 51)

    2.  

    3. #2
      کاربر ویژه
      هنوز فریادی درج نشده است !
       
      ----
       
      معمار آواتار ها
      تاریخ عضویت
      1390/02/25
      محل سکونت
      قم
      نوشته
      1,953
      وبلاگ
      44
      تشکر
      499
      1,381 بار در800 پست تشکر شده
      دریافت
      0
      آپلود
      0
      حضور
      88 روز 19 ساعت 37 دقیقه
      متوسط حضور
      2 ساعت 16 دقیقه
      آيا اعتقاد به دروغ مصلحتي مستلزم قبول اين نمي باشد كه هدف وسيله را توجيه مي كند؟


      چند نکته در پاسخ این سوال:

      نکته اول:

      كساني كه معتقدند: هدف وسيله را توجيه مي كند، اين قاعده را به صورت يك قاعده كلي تلقي مي كنند و معتقدند كه براي تحقق اهداف فردي يا گروهي و يا سياسي، مي توان هر نوع كار ضد اخلاقي را مرتكب شد؛ اما در اسلام چنين قاعده كلي اي نداريم.

      نکته دوم:

      گاهي بين مصلحت يك حكم با مصلحت حكمي ديگر، تزاحم به وجود مي آيد كه انجام دادن يكي مستلزم باز ماندن از انجام ديگري است. در اين صورت، اگر يكي از آن دو، مهم تر از ديگري باشد و تزاحم بين اهم و مهم باشد، به حكم عقل و شرع بايد مهم فداي اهم شود؛ زيرا حكم اهم، مصالح بيشتري در بر دارد ؛ مثلاً كسي در خطر غرق شدن در دريا است و تنها قايقي كه در دسترس است، مال كسي است كه اجازه استفاده از آن را نمي دهد؛ در اين جا ما حق نداريم براي احترام به مالكيت، بگذاريم او غرق شود و در قايق تصرف نكنيم؛ زيرا حفظ جان مسلمان مهم تر از احترام به مالكيت ديگران است.

      اين در صورتي است كه يا به حكم قطعي عقل و يا به وسيله نص و حكم شرع، پي به اهميت بيش تر يكي از دو حكم برده باشيم؛ اما اگر در اين كه كدام يك از اين دو مصلحت، اهميت بيش تري دارد، شك داشته باشيم يا راه ديگري براي تحقق هدف مهم تر وجود داشته باشد، در اين صورت نمي توانيم بگوييم كه هدف، وسيله را توجيه مي كند و به بهانه آن، مرتكب يك عمل غير اخلاقي شويم.

      نتیجه:

      اولا: دايره قاعده اهم و مهم، بسيار محدود است

      دوم :اهدافي كه در قاعده اهم و مهم در نظر داريم، منحصر در اهداف مادي نيستند و نوعاً اهدافي الهي و معنوي هستند.بر خلاف افرادی که اعتقاد به قاعده( هدف وسيله را توجيه مي كند ) دارند که این افراد در همه جا این قاعده را اجرا می کنند

    4. #3
      عضو ثابت
      امشب ستاره‏ها جشن ساده علی و فاطمه علیهماالسلام را چراغانی می‏کنند. امشب گلدان آغوش فاطمه، سرشار از عطر این گلِ آسمانی خواهد شد. با شادمان
       
      ----
       
      حافظان نور آواتار ها
      تاریخ عضویت
      1389/10/19
      محل سکونت
      همه جای ایران سرای من است
      نوشته
      875
      وبلاگ
      301
      تشکر
      147
      433 بار در287 پست تشکر شده
      دریافت
      0
      آپلود
      0
      حضور
      16 روز 13 ساعت 42 دقیقه
      متوسط حضور
      25 دقیقه

      منظور از دروغ مصلحتی چیست؟

      ‏دروغ در اسلام بلکه تمامى ادیان الهى حرام است، ولى در مواردى که مصلحت دروغ گفتن بیشتر از مفسده آن باشد، دروغ حرام نیست، بلکه در برخى موارد واجب است. در این گونه موارد، دروغ، مصلحت‏آمیز نام گرفته است؛ از جمله موارد آن:
      1- اصلاح بین مردم؛ امام صادق(ع) فرمود: «انّ اللَّه أحبّ الکذب فى الإصلاح... و أبغض الکذب فى غیر الاصلاح؛(1) خداوند دروغ گفتن را در مورد اصلاح بین مردم دوست دارد».
      2- دفع شر ظالمان؛ امام صادق(ع) فرمود: «الکذب مذموم الاّ فى امرین: دفع شرالظلمه و اصلاح ذات البین؛ (2) کذب بد است مگر در دو مورد: با دروغ شر ظالمى را از خود یا از دیگران دفع کند، یا با دروغ بین دو نفر اصلاح ایجاد کند».
      3-دروغ در حال ضرورت: انسان به خاطر ضرر مالی وجانی سنگین می تواند دروغ بگوید. یعنی ضرر مالی باید به گونه ای باشد که تحمل آن دشوار باشد.اما ضرر های ناچیز موجب جواز دروغ نمی شود.
      تمام موارد را می توان در یک قاعده کلی خلاصه کرد وآن عبارت است از: به خطر افتادن اهداف مهم تر . در حقیقت تجویز دروغ در این موارد به خاطر ضرورت است وباید به همان قدر ضرورت اکتفا شود.
      موارد بسیارى نیز وجود دارد که به عنوان دروغ مصلحت‏آمیز در بین مردم شناخته مى‏شود، اما در واقع چنین نیست، مثلاً کسى به خاطر مصلحت فردى خود و منافع شخصی وکارهای جزیی دروغ مى‏گوید.
      آن چه نزد عوام متداول است و آن را دروغ مصلحتى مى نامند که مصلحت شخصى خودشان است ، دروغ واقعى و حرام بوده و داراى آثار خود است و مصلحت اندیشى موجب عذر نخواهد بود.
      -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
      پى نوشت ها:
      1. میزان الحکمة، عنوان 3466، حدیث 17474.
      2. همان، حدیث 17476.

    موضوعات مشابه

    1. <<سوالی در مورد دروغ گفتن >>
      توسط *فاطمه* در انجمن رذائل اخلاقی
      پاسخ: 7
      آخرين نوشته: 1392/12/06, 09:33 بعد از ظهر
    2. دروغگو بر لب پرتگاه هلاکت و خواری است!
      توسط قطره در انجمن رذائل اخلاقی
      پاسخ: 9
      آخرين نوشته: 1391/09/18, 11:22 بعد از ظهر
    3. پاسخ: 5
      آخرين نوشته: 1390/08/04, 08:38 بعد از ظهر
    4. پاسخ: 0
      آخرين نوشته: 1390/02/03, 03:58 بعد از ظهر

    مجوز های ارسال و ویرایش

    • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
    • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
    • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
    • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
    •