• Asabani
  • Asabi
  • Ashegh
  • Azkhodrazi
  • BabooGolabi
  • BacheMosbat
  • Badhal
  • Bitafavot
  • BohtZade
  • DaramMimiram
  • DivooneShodam
  • Gerye
  • Ghafelgir
  • Ghati
  • HalamBade
  • Khabalood
  • KhafeShodam
  • Khejalati
  • Khonsard
  • Khoshhal
  • MaghzMotafaker
  • Mariz
  • Mehrabon
  • Mokhlesam
  • Moteajeb
  • Nafaskesh
  • Naomid
  • Narahat
  • Relax
  • Sepasgozar
  • Shad
  • Sharmandam
  • Sheitoon
  • Vaaaaay
  • Zodranj
  • Zoro
  • نمایش نتایج: از شماره 1 تا 1 , از مجموع 1

    موضوع: شان نزول آیات سوره عبس

    1. #1
      عضو وفادار
      هنوز فریادی درج نشده است !
       
      ----
       
      aflak آواتار ها
      تاریخ عضویت
      1389/10/14
      نوشته
      309
      تشکر
      10
      91 بار در69 پست تشکر شده
      دریافت
      0
      آپلود
      0
      حضور
      20 دقیقه
      متوسط حضور
      نامشخص

      شان نزول آیات سوره عبس

      عَبَسَ وَ تَوَلّى
      أَنْ جاءَهُ الاَْعْمى
      وَ ما یُدْرِیکَ لَعَلَّهُ یَزَّکّى



      این آیات، اجمالاً نشان مى دهد: خداوند کسى را در آنها مورد عتاب قرار داده به خاطر این که: فرد یا افراد غنى و ثروتمندى را بر نابیناى حق طلبى مقدم داشته است، اما این شخص مورد عتاب کیست؟ در آن اختلاف نظر است:
      مشهور در میان مفسران عامه و خاصه این است که:
      عده اى از سران قریش مانند «عتبة بن ربیعه»، «ابوجهل»، «عباس بن عبد المطلب»، و جمعى دیگر، خدمت پیامبر (صلى الله علیه وآله) بودند، و پیامبر مشغول تبلیغ و دعوت آنها به سوى اسلام بود، و امید داشت این سخنان در دل آنها مؤثر شود (و مسلماً اگر این گونه افراد اسلام را مى پذیرفتند، گروه دیگرى را به اسلام مى کشاندند و هم کارشکنى هاى آنها از میان مى رفت و از هر دو جهت به نفع اسلام بود) در این میان «عبداللّه بن ام مکتوم» که مرد نابینا و ظاهراً فقیرى بود وارد مجلس شد، و از پیغمبر(صلى الله علیه وآله) تقاضا کرد آیاتى از قرآن را براى او بخواند و به او تعلیم دهد، و پیوسته سخن خود را تکرار مى کرد و آرام نمى گرفت; زیرا دقیقاً متوجه نبود که پیامبر(صلى الله علیه وآله) با چه کسانى مشغول صحبت است.
      او آن قدر کلام پیغمبر(صلى الله علیه وآله) را قطع کرد که حضرت(صلى الله علیه وآله)ناراحت شد، و آثار ناخشنودى در چهره مبارکش نمایان گشت و در دل گفت: این سران عرب پیش خود مى گویند: پیروان محمّد(صلى الله علیه وآله) نابینایان و بردگانند، و لذا از «عبداللّه» روى برگرداند، و به سخنانش با آن گروه ادامه داد.
      در این هنگام، آیات فوق نازل شد (و در این باره پیامبر(صلى الله علیه وآله) را مورد عتاب قرار داد) رسول خدا(صلى الله علیه وآله) بعد از این ماجرا «عبداللّه» را پیوسته گرامى مى داشت، و هنگامى که او را مى دید مى فرمود: مَرْحَباً بِمَنْ عاتَبَنِى فِیْهِ رَبِّى: «مرحبا به کسى که پروردگارم به خاطر او مرا مورد عتاب قرار داد» و سپس به او مى فرمود: «آیا حاجتى دارى آن را انجام دهم»؟
      و پیامبر(صلى الله علیه وآله) دو بار او را در غزوات اسلامى در «مدینه» جانشین خویش قرار داد.(1)
      شأن نزول دومى که براى آیات فوق نقل شده، این است: این آیات، درباره مردى از «بنى امیه» نازل شده که نزد پیامبر نشسته بود، در همان حال «عبداللّه بن ام مکتوم» وارد شد، هنگامى که چشمش به «عبداللّه» افتاد خود را جمع کرد، مثل این که مى ترسید آلوده شود، قیافه در هم کشیده و صورت خود را برگردانید، خداوند در آیات فوق عمل او را نقل کرده، و مورد ملامت و سرزنش قرار داده است، این شأن نزول در حدیثى از امام صادق(علیه السلام)نقل شده است.(2)
      محقق بزرگ شیعه مرحوم «سید مرتضى» این شأن نزول را پذیرفته است.
      البته، در آیه، چیزى که صریحاً دلالت کند منظور شخص پیامبر(صلى الله علیه وآله)است، وجود ندارد، تنها چیزى که مى تواند قرینه اى بر این معنى باشد، خطاب هائى است که از آیات 8 تا 10 این سوره آمده که مى گوید: «کسى که پیوسته (براى شنیدن آیات خدا) به سرعت سراغ تو مى آید، و از خدا مى ترسد، تو از او غافل مى شوى»!
      این چیزى است که بهتر از هر کس در مورد پیامبر(صلى الله علیه وآله) مى تواند صادق باشد.
      ولى، به گفته مرحوم «سید مرتضى» قرائنى نیز در این آیات وجود دارد که نشان مى دهد: منظور شخص پیامبر(صلى الله علیه وآله) نیست از جمله:
      «عبوس بودن» از صفات پیامبران مخصوصاً پیغمبر اسلام نیست، او حتى نسبت به دشمنان خود با چهره گشاده سخن مى گفت، چه رسد به مؤمنان حقیقت جو.
      دیگر پرداختن به اغنیا و غافل شدن از فقراى حق طلب، با اخلاق آن حضرت که در آیه 4 سوره «قلم» به آن اشاره شده: وَ إِنَّکَ لَعَلى خُلُق عَظِیم: «تو اخلاق عظیم و برجسته اى دارى» هرگز نمى سازد، (به خصوص این که معروف است سوره «قلم» قبل از سوره «عبس» نازل شده است).(3)
      ولى، به فرض که شأن نزول اوّل واقعیت داشته باشد، این مطلب در حد ترک
      اولائى بیش نیست: و کارى که منافات با مقام عصمت داشته باشد در آن مشاهده نمى شود.
      زیرا «اوّلاً» پیامبر(صلى الله علیه وآله) هدفى جز نفوذ در سران قریش، و گسترش دعوت اسلام از این طریق، و درهم شکستن مقاومت آنها، نداشت.
      «ثانیاً» چهره در هم کشیدن در برابر یک مرد نابینا مشکلى ایجاد نمى کند; چرا که او نمى بیند، به علاوه «عبداللّه بن ام مکتوم» نیز رعایت آداب مجلس را نکرده بود; زیرا هنگامى که مى شنود پیامبر(صلى الله علیه وآله) با گروهى مشغول صحبت است نباید سخن او را قطع کند.
      ولى، از آنجا که خداوند اهمیت فوق العاده اى به محبت و ملاطفت کردن با مؤمنان مستضعف حقیقت طلب مى دهد، همین مقدار بى اعتنائى را در برابر این مرد مؤمن براى پیامبرش نمى پسندد، و او را مورد عتاب قرار مى دهد، اینها همه از یک سو.
      از سوى دیگر، اگر به این آیات، از زاویه حقانیت و عظمت پیامبر (صلى الله علیه وآله)نگاه کنیم، مى بینیم در سر حدّ یک معجزه است; چرا که رهبر بزرگ اسلام در کتاب آسمانى خود آن چنان مسئولیت براى خود ذکر مى کند که حتى کوچک ترین ترک اولى، یعنى بى اعتنائى مختصرى نسبت به یک مرد نابیناى حق طلب، را مورد عتاب خداوند مى بیند، این دلیل زنده اى است بر این که این کتاب آسمانى از سوى خدا است و او پیامبر صادق است، مسلماً اگر این کتاب از سوى خداوند نبود، چنین محتوائى نداشت.
      و عجب تر این که: پیامبر(صلى الله علیه وآله) طبق روایتى که در بالا آوردیم، هر وقت «عبداللّه بن ام مکتوم» را مى دید، به یاد این ماجرا مى افتاد و او را بسیار احترام مى کرد.
      و از سوى سوم، این آیات مى تواند بیانگر فرهنگ اسلام در بر خورد با مستضعفان و مستکبران باشد، که چگونه مرد فقیر نابیناى مؤمنى را بر آن همه اغنیا، و سران قدرتمند مشرک عرب مقدم مى شمرد، این به خوبى نشان مى دهد: اسلام حامى مستضعفان و دشمن مستکبران است.
      در پایان، این سخن را بار دیگر تکرار مى کنیم: مشهور در میان مفسران گر چه شأن نزول اوّل است، ولى باید اعتراف کرد که: در خود آیه چیزى که صریحاً دلیل بر این معنى باشد که منظور پیامبر(صلى الله علیه وآله) است، وجود ندارد و شأن نزول دوم از جهاتى ترجیح دارد.

      1. «مجمع البیان»، ذیل آیات مورد بحث; «بحار الانوار»، ج 17، ص76 ; «جامع البیان»، ج 30، ص65; ر
      «قرطبى»، ج 19، ص211 .
      2. «مجمع البیان»، ذیل آیات مورد بحث; «بحار الانوار»، ج 17، ص77 .
      3. «مجمع البیان»، ذیل آیات مورد بحث.

    2.  

    موضوعات مشابه

    1. آیات قرآن کریم در شان امام حسین
      توسط حافظان نور در انجمن ویژگی های امامان علیهم السلام
      پاسخ: 20
      آخرين نوشته: 1390/08/09, 03:32 بعد از ظهر
    2. حجاب احترام زنان مؤمن (شان نزول)
      توسط aflak در انجمن شأن نزول ها
      پاسخ: 1
      آخرين نوشته: 1390/04/19, 03:17 بعد از ظهر
    3. پاسخ: 1
      آخرين نوشته: 1389/11/28, 10:49 بعد از ظهر
    4. پاسخ: 0
      آخرين نوشته: 1389/11/27, 02:58 بعد از ظهر

    کلمات کلیدی این موضوع

    مجوز های ارسال و ویرایش

    • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
    • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
    • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
    • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
    •